پنجشنبه, ۰۳ اسفند ۱۳۹۶

انتخابات شوراها و لزوم دیزاین جدید سیاسی / اردشیر محمدی

انتخابات شوراها و لزوم دیزاین جدید سیاسی / اردشیر محمدی

انتخابات شوراها و لزوم دیزاین جدید سیاسی / اردشیر محمدی

 اردشیر محمدی

کرمانشاه دیلی: مطلبی که از سوی یکی از دوستان خوش فکر ما در این سایت منتشر و بر لزوم حضور آقای دکتر لطیف صفری جهت انسجام بخشی به انتخابات شورای شهر اسلام آباد تاکید ورزیده بود می تواند نقطه عزیمتی برای ورود سایر دوستان به طرح مباحث مربوط به این رخداد سیاسی باشد . اعتقاد دوست ما مبنی بر این که دکتر صفری سرمایه ای اجتماعی است و این سرمایه باید در خدمت مردم برای گزینش نمایندگانی با کیفیت قرار گیرد اعتقاد درستی است و باید پیگیری شود اما این که حضور ایشان بتواند به همه کاستی ها و نارسایی های سالهای اخیر این نهاد مردمی پایان داده و شورایی تمام عیار را از درون مشکلات هزار توی این شهر پدید آورد کمی دور از ذهن به نظر می آید . مشکلات جامعه ما به طور اعم و استان کرمانشاه و شهرستان اسلام آباد به طور اخص فراتر از آن چیزهایی است که بتوان با اندیشه های منجی گرایانه آنها را به صورت کوتاه مدت و موسمی رفع و رجوع کرد .  ذکر جمله ای از کوفی عنان دبیرکل اسبق سازمان ملل متحد برای ورود به بحث خالی از لطف نیست :

« هیچ فردی شهروند خوب به دنیا نمی آید ، هیچ ملتی به عنوان دموکراسی متولد نمی شود بلکه هر دو فرایندهایی هستند که در طول زندگی به طور متداوم رشد می کنند . جوانان باید از بدو تولد شامل (برنامه ها) شوند . جامعه ای که از جوانان خویش می بُرد ، خط زندگی خود را دشوارتر و تنگتر می سازد »

انتخابات شورای شهر یک رخداد سیاسی است که پیوندی متقاطع با زندگی اجتماعی و مدنی مردم دارد . بی تفاوتی نخبگان جامعه نسبت به آن و کنار کشیدن از این رویداد مهم تبعات ناخوشایندی دارد که همچون تف سربالا دامن ما را خواهد گرفت . اما حضور در انتخابات و کیفیت اثر گذاری نخبگان در این فرایند سیاسی و مدد رسانی به شایسته گزینی مردم موضوعی جدی است که صاحب نظران ما باید آن را به بحث بگذارند .

پاره ای از اندیشه ورزان علوم سیاسی ، مشارکت سیاسی مردم را به دو گونه مشارکت سیاسی «نهادی» و «غیرنهادی » تقسیم می کنند . در مشارکت سیاسی نهادی ، نهادهایی مانند احزاب ، پارلمان ، شوراها و … فعالیت شهروندان را در رخدادهای سیاسی نهادینه کرده و مردم به مرور راه و رسم «انتخاب کردن» را فرا می گیرند . دولت نیز در راستای توسعه دموکراسی ، نهادها را تقویت کرده و در فرایندهای سیاسی آنها را برای تحکیم بیشتر این نهادها بسیج می کند . اما در خلاء نهادها و یا کند بودن و بی خاصیتی آنها ، مشارکت سیاسی مردم به صورت «غیر نهادی» متبلور خواهد شد . اعتراضات و تجمعات خیابانی و صنفی ، نافرمانی مدنی ، تحریم کالا و خدمات ، اعتصاب غذا و … نمونه هایی از مشارکت سیاسی غیر نهادی است که در کشورها و یا دولت هایی که نهادهای سیاسی ضعیف و ناکارآمدی دارند بیشتر مشهود است . هانتیگتون نظریه پرداز مشهور حدود چهل سال پیش گفته بود که : « عقب ماندگی ، خشونت و بی ثباتی در آسیا ، آفریقا و آمریکای لاتین محصول تغییرات سریع اجتماعی و بسیج شتابمند گروههای جدید در سیاست و بالعکس توسعه کند نهادهای سیاسی است » .

کند بودن نهادهای سیاسی در پاره ای از این کشورها ناشی از انحصار نخبگان سنتی بر منابع ثروت و قدرت جامعه است . این گروه برای تداوم حضور خود و بهره گیری بیشتر از منابع قدرت و ثروت به هر روش و شیوه ای متوسل می شوند تا «نهادهای سیاسی» را از خاصیت بیندازند . گاهی برای جلب توجه مردم رو به سوی عوام فریبی آورده و شیوه های پوپولیستی را در دستور کار خود قرار می دهند ، زمانی ظرفیت های قومی و هویتی مردم را وجه الضمان فعالیت سیاسی خویش می سازند و در مقاطعی نیز بده بستان های اقتصادی و منابع مادی کانون های ثروت را برای پیشبرد اهداف خود بکار می گیرند . شیوه های پوپولیستی در فرایندهای سیاسی ، مردم را از شناسایی «شایستگان» و انتخاب آنان باز می دارد ، بهره گیری از ظرفیت های قومی ، مردم را در یک عقب گرد آشکار به منازعات قبیلگی می کشاند و دامنه این منازعات را به درون خانواده ها سوق می دهد . تکیه دادن به منابع مادی کارتل های ثروت نیز نهایتا نهادهای سیاسی را در خدمت سودجویی و منفعت طلبی این قشر قرار خواهد داد .

شوراها ، یک «نهاد » سیاسی اجتماعی است . نگاه نخبگان ما به این نهاد باید معطوف به بالندگی و ستبر شدن آن باشد . این نگاه می تواند فرایند صحیح «انتخاب» کردن را به مردم و خصوصا نسل جوانی که اشتیاق به حضور و مشارکت سیاسی دارد بیاموزد . باید به همه کنشگران سیاسی یادآوری کرد که شعارهای اغوا کننده و وعده های مدینه ی فاضله دادن در فرایند انتخابات راه و رسمی پوپولیستی است و نتیجه آن نیز به عوام فریبی خواهد انجامید . انگشت نهادن بر حساسیت های قومی و «لیست طایفه ای » تنظیم کردن برای انتخابات شوراها هم جامعه را به تقابل خواهد کشاند و این نهاد نوپا را بیش از پیش ناکارآمد و بی خاصیت خواهد کرد . تبلیغات پر زرق و برق و پول پاشی در عرصه انتخابات نیز نهایتا شورا را به کارچاق کن اسپانسرهای پشت پرده آنان بدل خواهد نمود . اگر قرار است نخبگان ما در انتخابات پیش روی شوراها حضوری فعالانه و مسئولانه داشته باشند این حضور باید ناظر بر همین مولفه ها بوده تا مانع از نگاه ابزارانگارانه بازیگران سیاسی به این نهاد مردمی شود . اینجاست که بهره گیری از ظرفیت اجتماعی بزرگانی همچون دکتر لطیف صفری معنا و مفهوم درست تری پیدا می کند .

نوشته شده توسط admin در چهارشنبه, 04 اسفند 1395 ساعت 9:11 ب.ظ

3 نظر

  1. باسلام بسیار عالی قلمتان همیشه شیوا باد. ای کاش در تمام برنامه ها این مواردی که عنوان فرمودید مد نظر قرار گیرد

  2. سلام،از مطالب شما دوست بزرگوار همواره استفاده کرده ام ،تلاش خواهم کرد در توشته ای جداگانه و در حد وسع ناچیزم به نقدتان پاسخ گویم.

  3. سلام برشما

اولین« قبل بعد  » آخرین 

دیدگاه