دوشنبه, ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷

تاملی بر ژئوپولتيك شهرستان اسلام آبادغرب / کیومرث پرندین

تاملی بر ژئوپولتيك شهرستان اسلام آبادغرب / کیومرث پرندین

تاملی بر ژئوپولتيك شهرستان اسلام آبادغرب / کیومرث پرندین

 

اسلام آبادتایمز: گرچه انجام يك كار تحقيقي منسجم در مورد پيشينه تاريخي و نقش ژئوپلتيك اسلام آبادغرب نیازمند مطالعات مفصل و فرایندمدار است اما لازم ديدم چند نكته را در اين مورد محضر شما خوانندگان عزيز يادآوري نمايم:


اولين قانون تقسيمات كشوري درسال 1316ه.ش كشور را به 10 استان و 49 شهرستان تقسيم كرد. طبق ماده يك اين قانون استان پنجم شامل شهرستان هاي كرمانشاه ، شاه آباد ( اسلام آبادغرب ) ، ايلام ، همدان ، سنندج و … و با مركزيت كرمانشاه تشكيل شد.

اين قانون كه براي اولين بار فضاي سياسي ايران را ساماندهي نمود كشور را از بالاترين سطح تا پايين ترين سطح موجود درجه بندي كرد. همه شهرستان هاي مورد اشاره دراستان پنجم بتدريج و تا امروز از اين استان منفك و خود به مرکز استاني مستقل تبديل شدند و از جمع آنها شهرستان اسلام آبادغرب هنوز با همان تقسيم اوليه باقي مانده است.

شهرستاني كه از نظر پيشينه تاريخي و ژئوپولتيكي در ادوار گذشته بخوبي نقش خود را نمايان ساخته است و علاوه بر مركزيت ثقل ارتباطي بين استان هاي جنوبي و استان هاي شمال غربي كشور ، معبر اصلي تهران بغداد نيز بوده است و از زمان عبور اسكندر مقدوني از اين شهر تاكنون نقش ترانزيتي خود راحفظ نموده است.

توپوگرافي جغرافيايي ايده آل ، دسترسي آسان و گسترده ، وسعت مناسب ، اقليم و آب و هواي شبه مديترانه اي ، ساختار انساني و قوميتي منطقه ، سنت تاريخي و مذهبي و شرایط مساعد برای آمایش سرزمینی  همه و همه نشان مي دهدكه الگوي قديمي و نامناسب تقسيمات كشوري بخوبي با اين منطقه همخواني ندارد و تجديدنظر اساسي در ساماندهي جغرافياي سياسي منطقه را طلب مي نمايد.

عمليات مرصاد و احتساب اين شهر بعنوان گلوگاه و نقطه ثقل ورودبه ايران ( توسط منافقين ) كه به شكست آنها انجاميد اهميت ژئوپلتيك و امنيتي اين شهرستان را چند برابر نمود.

در دوران اخير نيز مباحثي چون ايجاد منطقه ويژه اقتصادي و بزرگراه كربلا و ايجاد خط راه آهن تهران – بغداد ، جملگی نامتوازن بودن الگوي تقسيمات كشوري در اسلام آبادغرب را بيشتر هويدا نموده است. از نظر بافت فرهنگي، بافت فرهنگي متجانس و گويش محلي اين شهرستان دامنه وسيعي را مركزيت بخشيده است كه بخشي از استان ايلام ، غرب استان و كرمانشاه را شامل مي شود. بعلاوه اين شهرستان محل اصلي سكونت بزرگترين ايل استان – ايل كلهر – نيز مي باشد.

در قانون تقسيمات كشوري مصوب 1362ه.ش مبناي واحدسازي (تبديل شهرستان به استان) تك معياري و بر پايه عامل جمعيت در نظر گرفته شده است در حالي كه آنچه تقسيم مي شود فضا است كه جمعيت يكي ازعناصر عمده محتوايي آن به شمارمي رود. البته در نظرگرفتن جمعيت باید يكي ازشاخصه هاي اصلي محاسبه شود ولي دراين ميان عواملي همچون تجانس توپوگرافيك و شبكه ارتباطي متوازن و بنيادهاي زيستي مناسب و از همه مهمتر كه منظور ما نيز بيشتر بر آن مي باشد، نقش ژئوپلتيك منطقه نيز بايد اعمال گردد. اين درحالي است كه دربرخي مقاطع  اعمال نفوذهاي متعدد درتبديل يك منطقه به استان نقش اصلي را ايفا نموده است .

در پايان پيشنهادمي گردد كه براي دستيابي به يك الگوي بهينه و منطقي جهت تجديد نظر در سازماندهي فضاي جغرافيايي و سياسي اسلام آبادغرب ، ضمن استفاده از نظر كارشناسان و صاحب نظران با مطالعه همه جانبه و تحقيقات ميداني به تدوين و تعريف يك الگوي فضايي مناسب با استعدادهاي باالقوه منطقه دست يابيم.


كيومرث پرندين مدرس دانشگاه و عضو انجمن ژئوپولیتیک ایران


منابع:

قانون تقسيمات كشوري مصوب 16آبان 1316 ه.ش

جغرافياي سياسي ايران دكترمحدرضاحافظ نيا

نوشته شده توسط admin در چهارشنبه, 28 اسفند 1392 ساعت 5:40 ب.ظ

6 نظر

  1. جالب بود -با تشکر

  2. دست مریزاد انشاالله مطالب بیشتری از جنابعالی در سایتها وفضای مجازی ببینیم واستفاده نماییم

  3. امیدوارم مسئولین محترم این مقاله را مطالعه نمایند.خیلی عالی بود.

  4. به علی جلیلیان اس بده مطلبتو بخونه تا به علم و آگاهیت پی ببره که با چه شناختی بهش رای دادی

    1. جالب بود،آفرین. این آقایان علمی شهرمان رو با انتخابشون به ….کشیدن

  5. مر30 آقای پرندین خیلی قشنگ بود

  6. سپاس از مطلب ارزشمندتان

اولین« قبل بعد  » آخرین 

دیدگاه