پنجشنبه, ۳۰ فروردین ۱۳۹۷

در آداب نقد / فریبرز منصوری

در آداب نقد / فریبرز منصوری

در آداب نقد / فریبرز منصوری

 فریبرزمنصوری

کرمانشاه دیلی:  بدون تردید یکی از نشانه های توسعه یافتگی و پویایی یک ملت ، آزادی بیان ، تضارب آراء و تبادل افکار است که در سایه ی آن استعدادها شکوفا و اندیشه ها بارور می شود . جامعه ای که دروازه ی نقد را قفل کند و بر دهان اندیشه لگام زند، عالمانش از بیم ، سر در گلیم کشند و متملقانش صدرنشین شوند. 

انتقاد عالمانه و منصفانه کلیدی است که قفل دروازه ی اندیشه را گشوده و سلاحی است که بیم را از ضمیر عالمان زدوده و جایی برای خودنمایی متملقان باقی نمی گذارد . از نقد تعاریف گوناگونی شده است عده ای آن رابه بیان خوبیها و عده ای دیگر آن را به عیب جویی صرف تعبیر کرده اند اما به نظر می رسد نقد به معنی ارزیابی منصفانه از یک امر باشد که در این ارزیابی گاهی لازم است در کنار بیان نقاط ضعف به نقاط قوت نیز پرداخته شود . از آنجا که بارها شاهد بودیم که بعضی نقدهای یکسویه خاطری را آزرده و جمعی را متفرق کرده و گروهی را به مخالفت ریشه ای و ادامه دار سوق داده است برخود لازم دانستم مطالبی مختصر هر چند با بضاعت اندک و قلم قاصر در آداب نقد به رشته ی تحریر درآورم، امید است برای نقد کنندگان و نقدشوندگان منشاء اثر باشد.

در فرهنگ اسلامی اگر نقد مقید به اخلاق باشد امری نیکو و پسندیده است . مولا علی (ع) می فرماید: “کسی که عیب تو را به تو بنمایاند تو را خیر خواهی کرده است”

در روایتی مشابه امام حسین (ع) می فرماید: “کسی که تو را دوست بدارد تو را از انجام زشتیها باز میدارد و کسی که دشمن تو باشد با سکوت تو را فریب میدهد”

این دو حدیث ارزشمند نمونه ای از هزاران روایت ناب در باب ضرورت و اهمیت نقد است که بدان بسنده می کنیم.

نقد را آدابی است که مجال پرداختن به همه ی آن ها در این تقریر مختصر نیست بنابراین به جهت پرهیز از اطاله ی نوشتار مهمترین موارد آن تبیین می گردد:

1 ناقد باید فهم درستی ازموضوع مورد نقد داشته باشد زیرا نقد بدون فهم و رد کردن بدون درک عمیق موضوع نشانه ی ضعف و حق ناشناسی نقاد است هیچ کس به لحاظ اخلاقی مجاز نیست به صرف داشتن تصور مبهم و اجمالی از یک موضوع به نقد آن بپردازد .

2 پرهیز از حب و بغض؛ یکی از مهمترین مسائلی که رعایت آن شرط اصلی فهم سخن و درک حقیقت گفتار و کردار نقدشونده است ، نداشتن حب و بغض از جانب ناقد است. تاثیر حب و بغض تا حدی است که میتواند عیب را هنر و هنر را عیب جلوه دهد. کسی که با نگاه جانبدارانه و یا مغرضانه به مساله ای می نگرد نمی تواند همه ابعاد و جنبه های آن را به درستی تشخیص داده و سره را از ناسره جدا کند. متاسفانه در جامعه ما بیشتر نقدها خصوصا نقدهای سیاسی و اجتماعی مصون از این آسیب نیستند.

3– نقد انگیخته به جای نقد انگیزه؛  یکی از بزرگترین آفت ها در عرصه نقد ، خلط انگیزه و انگیخته است یعنی کسی که مورد نقد قرار می گیرد به جای پرداختن به پاسخ نقد ، به کالبدشکافی نیت و انگیزه ناقد اقدام می کند. انگیزه خوانی یکی از مغالطه های رایج در بسیاری از گفتگوها و مشاجرات سیاسی اجتماعی است.

4داشتن روحیه بردباری و نقدپذیری؛ نقدشونده باید صبور و بردبار باشد ، در کمال ادب و متانت پاسخگوی نقد باشد. اگر نقد توهین آمیز بر خود را مودبانه و مستدل پاسخ دهد پیروز میدان مباحثه بوده و بر منزلتش افزوده می شود.

در روایت است که امام باقر (ع) در مناظره ای مورد استهزاء و توهین مردی مسیحی قرار گرفت که مادر حضرت را سیاه ، بی شرم و بدزبان خطاب کرد امام باقر (ع) با بردباری فرمود اگر مادرم اینگونه است خدا از خطایش درگذرد اما اگر اینگونه نیست خدا از گناه تو بگذرد که دروغ گفتی و بهتان زدی. این برخورد صبورانه با مخاطب هتاک ، اوج شرافت و انسانیت بوده و درسی بزرگ برای پیروان آن حضرت می باشد.

5 نقاد در مقام نقد آمر به معروف و ناهی از منکر باشد و برای اینکه نفدش اثر تربیتی داشته باشد خود عامل باشد نه قائل صرف ؛ خدای سبحان نیز در قران کریم گفتار بدون عمل را نقد کرده و می فرماید: 

« یا أَیُّها الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لـا تَفعَلُونَ »( اى كسانى كه ايمان آورده‏ ايد چرا چيزى مى‏ گوييد كه انجام نمى‏ دهيد ) (سوره مباركه صفّ آیه 2)

حسن ختام این نوشتار امیدوارم که در سایه تعالیم حضرت حق بتوانیم با رویکردی نوگرایانه به نقد زمینه تعامل فکری و پذیرش آراء مخالف و در نهایت بلوغ عقلی و سیاسی را فراهم نماییم.

نوشته شده توسط admin در دوشنبه, 01 آذر 1395 ساعت 9:40 ق.ظ

5 نظر

  1. حزب‌الله خواستار اشد مجازات برای سعید طوسی و محاکمه حامیان او شد
    …………….

    حسین الله‌کرم، دبیر شورای هماهنگی گروه حزب‌الله ایران، خواستار «اشد مجازات» برای سعید طوسی، قاری متهم به تعرض جنسی، و محاکمه حامیان او شد و خبر داد که در پی انتشار گزارش‌ها از این پرونده، حضور نوجوانان در کلاس‌های قرآن کم شده است.

    به گزارش وب‌سایت انتخاب، دبیر شورای هماهنگی حزب‌الله در بیانیه‌ای در صفحه اینستاگرام خود با اشاره به اتهام سعید طوسی مبنی بر «ارتباط جنسى» با یک نوجوان قاری قرآن در سفری به ترکیه اعلام کرد که آقای طوسی در این پرونده تبرئه شده است.

    به گفته آقای الله کرم، پس از شکایت خانواده‌ تعدادی از دیگر نوجوانان قاری قرآن، پرونده دیگرى مبنى بر «سه اتهام فاعلیت، تشکیل خانه فساد و دعوت به فحشا» تشکیل شده که سعید طوسی «از دو اتهام اول تبرئه و در اتهام سوم به چهار سال زندان» محکوم شده است.

    آقای الله کرم اعلام کرد که این پرونده «در مراحل تجدیدنظر و… در حال دنبال شدن است».

    دبیر «شورای هماهنگی حزب‌الله» از دادستان خواست که به عنوان مدعى‌العموم «علاوه بر درخواست اشد مجازات براى طوسى، در دفاع از مکتب اسلام و قرآن پرونده دیگرى علیه حامیان وى تشکیل دهد».

    وی همچنین از مدعى‌العموم خواست تا اگر افرادی در شورای عالى قرآن یا هر دستگاهى از جمله صداوسیما، مجلس و… با اطلاع از پرونده آقای طوسی از او حمایت کرده‌اند «به اتهام وهن مکتب اسلام و قرآن محاکمه شوند».

    به گفته آقای الله کرم، پس از انتشار گزارش‌ها درباره این پرونده، کلاس‌هاى قرآن در محله‌ها و مساجد «با کاهش حضور نوجوانان روبه‌روست» و والدین از حضور فرزندان خود در این کلاس‌ها «ممانعت» می کنند.

    بر اساس گفته شاکیان سعید طوسی، این قاری مشهور قرآن با شکایت خانواده تعدادی از نوجوانان قاری با اتهام‌هایی چون «تجاوز جنسی» تحت تعقیب قرار گرفته، اما در‌ ‌‌‌نهایت با دخالت «علی مقدم، مسئول ارتباطات دفتر رهبر جمهوری اسلامی»، «رئیس قوه قضاییه» و «دادستان تهران» برای او قرار منع تعقیب صادر شده است.

    بر اساس این گزارش‌ها، عباس جعفری دولت آبادی، دادستان عمومی و انقلاب تهران، این پرونده را برای تعیین تکلیف به رئیس قوه قضاییه ارسال کرده و صادق لاریجانی نیز پس از اظهار نظر علی خلفی، مشاورش، این پرونده را «فاقد ادله اثباتی جرم» تشخیص داده است.

    در همین زمینه رئیس قوه قضاییه روز سوم آبان مختومه شدن این پرونده توسط خود را «دروغ بزرگ و عجیب و غریب» و «کذب محض» خوانده و شاکیان این پرونده را تهدید کرد که «همکاری با رسانه‌های معاند، معاونت در جرم و قابل پیگرد است».

    غلامحسین محسنی اژه‌ای، سخنگوی قوه قضاییه، نیز روز دوم آبان اعلام کرده بود که برای سعید طوسی درباره اتهام «اعمال منافی عفت» قرار منع تعقیب صادر شده است.

    به گفته آقای محسنی اژه‌ای، درباره دیگر اتهام این قاری مشهور با عنوان «تشویق به فساد» نیز ابتدا قرار منع تعقیب صادر شده، اما دادگاه این قرار را نقض کرده است.

    سعید طوسی از قاریان مشهور قرآن در ایران است که نزد رهبر جمهوری اسلامی و در مراسم حکومتی مانند افتتاحیه مجلس شورای اسلامی برنامه اجرا کرده است.

    او روز ۲۹ مهر ضمن رد این اتهام‌ها چنین نظر داد که مخالفان جمهوری اسلامی او را «واسطه هتاکی» به رهبر ایران قرار داده‌اند.

    در همین حال آقای الله کرم در بیانیه خود اعلام کرد که «دشمن مى‌کوشد با ارتباط دادن موضوع به دفتر رهبرى، علاوه بر وهن اسلام، محبوبیت رهبرى را کاهش دهد».

    پیش از این روزنامه جوان، نزدیک به سپاه پاسداران، اعلام کرده بود که اگر «انحراف» سعید طوسی ثابت شود او «باید مجازات شود» و «درباره او از تبرئه تا اعدام را باید پذیرا باشیم».

  2. سلام ،انصافا مردم اسلام ابادبایستی به چهره های مذهبی ،علمی واجتماعی مثل حاج فریبرز منصوری فرهنگی فرهیخته بایستی افتخارکنند ایشان فردی اخلاق مدار است واخلاق ایشان انسان راشیفته خود می کند

  3. جناب منصوری سلام و درود
    خوشحالم که هنوز افرادی هستند که می دانند نقد چیست و ضرورت نقد علمی در جامعه چقدر حس می شود . بهره کافی و وافی بردم . همیشه استوار و برقرار باشید .
    ارادتمند شما : حسینی

  4. جناب آقای دکترحسینی ازابرازلطف عالمانه نسبت به شاگرد خود صمیمانه سپاسگزارم

  5. با سلام وارادت خدمت استاد فرزانه جناب اقای منصوری // با وجود استفاده اینجانب از مطالب مفید جنابعالی لازم است نکته ای را یاد اور شوم .اگر نقد از حد و مرز خود خارج شود و یا از روی دشمنی و غرض ورزی باشد با توجه به سیستمهای ارتباطی و اطلاع رسانی امروزه قطعا خسارت آن غیر قابل جبران است و آبروی افرادی که مورد نقد قرار می گیرد غیر قابل برگشت خواهد بود.
    باید از فرصتهای بوجود آمده در این دولت برای نقادی در راستای حل مشکلات و پیشبرد امور استفاده و از تخریب همدیگر دوری کرد. سپاسگزارم

اولین« قبل بعد  » آخرین 

دیدگاه