پنجشنبه, ۰۳ اسفند ۱۳۹۶

سراها (بارگاه های عالی ولی بلا تکلیف) کرمانشاه؟؟!! / نصرت سپهر

سراها (بارگاه های عالی ولی بلا تکلیف) کرمانشاه؟؟!! / نصرت سپهر

سراها (بارگاه های عالی ولی بلا تکلیف) کرمانشاه؟؟!! / نصرت سپهر

 نصرت سپهر

کرمانشاه دیلی: سرا لفظ باستانی است ،سرا ها گنجینه های زیبایی معماری سنتی محلی ،خاطرات، واندیشه های اقتصادی فرهنگی کرمانشاهیان در طول زمان هستند .در یک زمانی بازارسنتی کرمانشاه با هجده راسته بازار بزرگترین بازار سرپوشیده خاورمیانه بود …!!!! که بنا به دلایلی در کنار آن سراهای ساخته بودند.ازجمله سرای گندمی ، سرای وکیل الدوله ، بانک شاهی و…سراهایی که در کوتاهیها گم شدند!!،شعرا وعلمای زیادی در متون واشعار گرانسنگ خود به سراها ورونق آن اشاره کرده اند .
سرا ها را معمولا در دو طبقه ساخته اند ودر کنار بازارها ایجاد شده اند چون بازار سنتی سر پوشیده روشنایی کافی برای تولید پارچه ، فرش ، گلیم ، کلاش ، موج، کلاه و…نداشت.به همین خاطر سرا ها را کنار بازار سنتی برای کار تولید واسکان موقت مهمانان ساختند.وجالب اینکه چون با فنده ها زن بودند یک مکان امن از لحاظ اخلاقی ،با نوردهی مناسب بعنوان نیاز حس کردند.بخطر اینکه تولید بهتر صورت پذیردوازهمه مهمتر رفوع فرش ،لباس مرس بافی و…نیز در این مکان انجام میگرفت چون طبقه دوم سرا بلند بودوبرخلاف بازارکه سرپوشیده بود. روی حیاط ومحوطه حجره سراها باز بود به همین خاطرنور وآرامش بهتری برای انجام کار نسبت به بازار نیاز داشت .رقم زنندگان اقتصاد فرهنگی این سرزمین غافل از اینکه نداستند  این سراها به دست برخی متولیانی می افتد که کمترین توجهی بدان ندارند!!!.وانگار متولیان امروزآن صرفا به این فکرهستند””دریاب دمی که با طرب میگذرد.””
نوای آجرهای طلایی تراش خورده سراها امروز بلند شده و میگریند ومیگویند “”دراین سرای بیکسی کسی به داد نمیرسد …”””
 شاید بتوان گفت از مشکلات عدیده ای که در بازار سنتی امروز تولید کنندگان با آن مواجه هستندعدم توجه به مشتری وبازار فروش دانست.
 میتوان به عنوان یک حقیقت ریشه ،اساس وپایه های تولید همراه با فروش را در ساختمان سرا ها یافت .واز آتها وبه عنوان الگویی عملی تولید همراه با فروش الهام گرفت .یکی ازاساس وریشه فرهنگ اقتصادی مردم این سرزمین را میتوان در لابلای برگهای زرین علمی تجربی آجرهای طلایی با قوسهای آسمانی سراها ی واقع شده دربازار سنتی دید. واز آنها ،بعنوان تلخیص کتب علمی معماری بومی و حتی مورد نیاز والگوی نجات بخش پاره ای از مشکل ومعضل بیکاری مرورکردوخواند. آنهم نه یکبار بلکه هزاران بار و در واکاوی مشکلات تولیدی وفروش بازارمیتوان از آن غافل نشد. .””یار در خانه وماگرد جهان میگردیم “”این الگوی سنتی تجربه شده نیاکان خوش نام ما اگر بخوبی تبیین گردد .می تواند نجات بخش چند منظوره قسمتی ازاقتصادی فرهنگی هنرهای سنتی وتوریست نامید .زیرا در کنار بازارسنتی است وبنای سنتی زیبای دارد واین شکل اماکن برای توریست از جذابیت خاصی برخوردار است.
اما افسوس وهزار افسوس که “””در این سرای بیکسی کسی به داد … نمی رسد .””
بیراهه رفتن.بیراه بیراه هایی که مکرربرای رونق هنرهای سنتی وجذب توریست در پیش گرفته شده دل عاشقان درد آشنا را میسوزاند چه کسی باید این الگو های زیبای تجربه شده تاریخی را مطرح نمایید .آنکه هیچ علاقه دانش ودرک درستی از سنتها نداشته وندارد .وصرفا  …. نموده که آبی از آن گرم نمی شود و…. .چنین به نظر میرسد که چرخش دور خود …! ….لازم است راه درست را پیش گیرند راهی آگاهانه نه  آزمایش وخطا برای اشتغال استان دراین حوزه سنتی  ….تا به کی ….؟!”هر کسی از ذن خود شد یار من از درون من نجست اسرار من … “
 این زمزمه هنرهای سنتی استان ماست
 .سراهای سنتی این مکتب خانه های اقتصادی فرهنگی سنتی و تجربه شده موفق اندیشمندان کهن این سرزمین،که هنوز حتی ریشه دیوارهای آن  رامی توان بعنوان الگو یی برای تولید کنندگان و اساتید اقتصادی  پیشنهاد کرد تانه یک باربلکه بارها آنرا تحلیل صحیح وبررسی کرد.واز آنها به خوبی بهره گیرند
حقیقت سراها افسانه نیست تاریخ بیان میکند حرف امروز نگارنده نیست که نه تنها کرمانشاه بلکه همه شهرها ازجمله شهر اسلام آباد امروزی که از توابع بزرگ شهر کرمانشاه بوده بافنده های پارچه زیادی در سراهای کهن داشته وبخش عمده ایی از نیاز روزپارچه خود وحتی خاورمیانه را  همچون ادوات آهنگری شهرتاریخی کرند ،کنگاور رفع کرده ورونق بسزایی داشته اند.””ومتاسفانه سراها (مخروبه آباد های امروزبازار سنتی کرماشاه)”””این الگوی صحیح تولید وفروش فراموش شده کنار هم .دریک زمانی از رونق تکاپوی بسیارخوبی  بر خوردار بوده آیا نمی شود آنها را احیاء کرد وبا باسازی آنها رونق ی پیداکنند  .آیا تابه حال از خود پرسیده ابم چرا کرمانشاه با آن همه رونق بازار سنتی درگذشته امروز رتبه اول بیکاری در کشور دارد !!!.قطعا موارد متعددی در این زمینه دخیل است که به نظر عدم توجه این بخش که گره خورده به فرهنگ آیین ،عشق ها وعلاقه های سنتی آیینی گذشته وایده پردازان با تجربه است .نباید
از بسیاری از زمینه های مثبت موجود گذشته غفلت کرد….
 .وبه نظر میرسددر حوزه میراث فرهنگی صنایع دستی وگردشگری این استان نباید بیراهه هایی را پیش  گیرد
باید این راه ها را در پیش پای تصمیم سازان وتصمیم  گیران، وتاثیر گذاران تسهیلات و… استان نهاد…. .و فریاد آگاهان دلسوز آشنا به سنتهای والا استان را رساند و…. .هرچند که شناخت وآگاهی ها دریک مقطع زمانی که به رد پای ایده های افراد بینا توجه شد  جوانان زیادی بدین وادی پا نهادند و باتولید ملی بومی محلی ،کسب وکاری بهم زدند ،رونقی یافتند و هنرهای سنتی جانی تازه گرفت.چه خوب بود که با همان شدت تداوم داشت.!! اما چون دوام وپشت بند نداشت …. وعدم تداوم حمایت های آگاهنه کافی علاوه بر اتلاف وقت وسرمایه مشکلات اجتماعی اقتصادی، فرهنگی  زیادی نیزممکن است برای برخی بازاریان با آبرویی که یه زمانی ازفعالین  این شهر تاریخی بودند پیش آورد. شبیه مشکلاتی که دریک مقطع ایی بانک تازه تاسیس در زمانی که در یکی از سرا های قدیمی در سال 1320که در دست بیگانگان نا آشنا بود،با بلایی که بر سر کسبه های با آبرو آورد… وقص ….

18/10/96

نوشته شده توسط admin در یکشنبه, 24 دی 1396 ساعت 8:36 ب.ظ

دیدگاه