جمعه, ۳۱ فروردین ۱۳۹۷

پایان تراژیک خنده های عمو سیروس / اردشیر محمدی

پایان تراژیک خنده های عمو سیروس / اردشیر محمدی

پایان تراژیک خنده های عمو سیروس / اردشیر محمدی

 اردشیر محمدی

کرمانشاه دیلی:  درگذشت سیروس عسکری مشهور به “عمو سیروس” چهره فکاهی و طنز پرداز اسلام آبادی شاید بهانه ای باشد تا تصویر دراماتیک زندگی این شخصیت دوست داشتنی را بهتر و واضحتر ترسیم نماییم . این تصویر تراژیک نه تنها چهره و زندگی عمو سیروس را با همه فراز و نشیب هایش در ذهن و زبان ما تداعی خواهد کرد بلکه می تواند تلنگری بر مدعیان فرهنگ ما نیز باشد تا شاید با دیدی جامع تر به جایگاه واقعی “طنز” و “فکاهی” در جامعه مغموم ما بپردازند .

می گویند وقتی بحث تراژدی پیش می آید، شخصیت های تراژیک فراتر از آنچه که هستند مطرح می شوند . قهرمانهای تراژیک تبدیل به اسطوره می شوند و قصه آنها سینه به سینه و نسل در نسل برای آیندگان بازگو می شود . اما در طنز و کمدی این گونه نیست و قهرمانان فکاهی معمولا فروتر از واقعیت های خود جلوه می کنند . به نظرم عمو سیروس هم از آن دسته طنز پردازانی بود که کمتر از شخصیت واقعی خود چهره شد و شاید خیلی ها با ویژگیهای این معلم دوست داشتنی چندان آشنایی نیز نداشته باشند .

ارسطو می گوید از میان جانداران تنها انسان است که می خندد معنی این سخن آن است که هر چیزی که موجب خندیدن می شود در قلمرو زندگی آدمی قرار گرفته و قابل تعریف است چرا که اشیاء و مناظر اطراف ما  هر کیفیتی هم که داشته باشند خندیدنی نیستند . به همین خاطر است که خندیدن و انبساط خاطر تنها در زندگی انسانی قابل تصور و بازیافت خواهد بود .

به خاطر همین ویژگی است که زبان ظنز در جامعه امروز کارکردی به مراتب بیشتر از محاورات معمولی افراد پیدا کرده و نقش غیر قابل انکاری در آگاهی های اجتماعی ایفا می نماید خصوصا در جامعه ای که فضای فرهنگی آن با انسداد های خواسته یا ناخواسته روبرو بوده و محرومیت های مضاعفی بر مردم عارض گردد زبان طنز برا تر و تاثیر گذار تر نیز خواهد بود .

?نگاه عمو سیروس به پدیده های دور و بر خود آنچنان دقیق بود که با ترسیم فکاهانه آن می توانست به راحتی افق دید جامعه را به آن پدیده معطوف کند . تمثیلات و تشبیهات بکار گرفته در موضوعات طنز او هنوز هم کارکرد خود را داراست و در میان مردم دهان به دهان بازگو می شود . فارغ از تاثیرات اجتماعی فکاهی های عمو سیروس که حتی می توانست در آراء سیاسی مردم و انتخاب آنان نیز اثرگذار باشد ، شخصیت کمیک او که  در شرایط سخت اجتماعی و مصیبت های دامن گیر ، بارها موجب نشاندن خنده بر لب های مردم شد برای ما ارزشمند است و شایسته تکریم .

عمو سیروس به واسطه همه خنده هایی که به ما هدیه دادحق زیادی بر گردن ما داشت و وظیفه انسانی ما بود او را بیشتر دریابیم . در اواخر زندگیش معیشت بر او تنگ گردید و آنگونه که بایسته وی بود به او توجه نکردیم . در حقیقت پایان تراژیک عمو سیروس هم همینجا بود . شاید هنر عمو سیروس در این نکته نهفته باشد که پایان زندگی تراژیک وی و غفلت ما از قابلیت های او هم می تواند یک موضوع خنده دار باشد به قول «سورن كي يركه گور» فیلسوف دانمارکی «تا جوان بودم، از خنده غافل بودم، بعدها كه چشمانم بازتر شد و حقيقت را ديدم… به خنده افتادم… و هنوز همچنان مي‌خندم.»

نوشته شده توسط admin در دوشنبه, 08 آذر 1395 ساعت 8:25 ب.ظ

6 نظر

  1. ممنونیم جناب استاد محمدی بسیار زیبا توصیف نمودی
    به نظر حقیر در جامعه ما کسی که موجب خنده مردم می شود چندان مورد نظر قرار نمی گیرد اما آنکه مردم را به گریه می اندازد ارزش زیادی در جامعه دارد . جامعه ما و خصوصا اسلام آباد غرب جامعه ای مصیبت زده و غم گراست مداحان و روضه خوانان در این جامعه بیشتر مورد توجه قرار می گیرند اما شخصی مانند عمو سیروس عسکری که مردم را می خنداند باید با این وضعیت مشقت بار زندگی کند .

  2. خدایش بیامرزد.حقیقتا ضایعه سنگینی بود.
    کاش اندکی ذوق پیدا میشد از نزدیکان ایشان تا فکاهی ها و طنزگویی های بی نظیرشان را در کتابی جمع آوری میکرد آنوقت معلوم میشد چه هنرمند توانایی بودند.
    یاد عمو سیروس بخیر.اسلام آباد بدجور از خوبان تهی میشود.
    …………………………..

  3. سیروس رفت؛ بی آنکه به کسی ظلم کند؛ بی آنکه ریاکار باشد و به جای آنکه دروغ پردازی کند، فقط مردم را خنداند. روحش شاد.

  4. خواهشمندم هر کسی هر خاطره ای از عمو سیروس داره ( خواهشا واقعی . چون نقل قول های دروغ هم زیاد روایت شده که به آن مرحوم نسبت داده شده ) همینجا بگه

  5. مولوی گفته :

    وزهزاران تن یکی تن صوفی اند / دیگران درسایه ی اومی زی اند

    . روح سیروس عسگری شهیربه عموسیروس یابه تعبیرالکن این حقیر ((بهلول کرد)) هماره جاوید.
    ایکاش تاحیات ونفسی دررفت وآمدبود ، یادی ازاو می شد. ولی دریغ از( حجاب هم عصربودن ) ویابه تعبیری ((معاصرت )) که نمی گذارد این شخصیتهای نخبه وصدالبته تاء ثیرگذارآنچنان با یسته وشایسته قدربینند ودرصدرنشینند. مثل همیشه آه وافسوس وانگشت گزیدنی نصیبمان می شود.

    معلم طنزپردازمارفت .برای زنده ها ونخبگان دیگر ، کاری نکنیم که تاریخ ونوشتارآه وافسوس ، کالای پرخریداری بشوددردکان بی مهری ها……تابعد . کرج / حسین نریمانی کرمانشاهی

  6. سپاس از استاد محمدی . متاسفم برای مردمی که تا زنده ایم قدر داشته هایمان را نمی دانیم و بعد از مرگ هم فقط آه و افسوس می خوریم . کدامیک از اینهایی که برای عمو سیروس افسوس می خورند در زمان حیات ایشان از او دلجویی کردند ؟ عمو سیروس در این اواخر عمر خود در بستر بیماری بود آیا آقای فلاحت پیشه که الان در وصف ایشان قلم فرسایی می کنند در آن زمان از او سرکشی کردند ؟

اولین« قبل بعد  » آخرین 

دیدگاه