دوشنبه, ۰۲ بهمن ۱۳۹۶

کتاب «ایلات کرمانشاهان و نقش آنها در قشون ایران عصر قاجار» منتشر شد

کتاب «ایلات کرمانشاهان و نقش آنها در قشون ایران عصر قاجار» منتشر شد

کتاب «ایلات کرمانشاهان و نقش آنها در قشون ایران عصر قاجار» منتشر شد

 کتاب «ایلات کرمانشاهان و نقش آنها در قشون ایران عصر قاجار» منتشر شد

کرمانشاه دیلی:  کتاب ایلات کرمانشاهان و نقش آنها در قشون ایران عصر قاجار،تالیف مطلب مطلبی توسط انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی با 466صفحه و تیراژ 500 جلد منتشر شد.

 در این کتاب آمده است که،از دوره صفویه کرمانشاهان یکی از نواحی مهم سرحدی ایران شمرده می‌شد. این موقعیت مهم سیاسی به تدریج حیات شهری را در این ایالت گسترش داد و حتی ارتقاء جایگاه اقتصادی و رونق کسب و کار و تجارت را نیز موجب شد. در دورة قاجار به ویژه پس از انتصاب محمد‌علی‌میرزا اهمیت کرمانشاهان بیش از پیش گردید. اما با وجود این و در شرایط فقدان مراکز علمی و آموزشی کلاسیک و نبود سنت‌های قدرتمند مرتبط، علوم متداول به نضج و رشد قابل توجهی دست نیافت. این عدم رشد و توسعه  به ویژه در عدم شکل‌گیری سنت تاریخ نویسی و تاریخ‌نگاری به خوبی پیداست. با وجودی که حکمرانی کرمانشاهان در بیشتر دورة قاجار با محمد‌علی‌میرزا دولتشاه و فرزندان وی بود و این ناحیه به نوعی به قلمرو خانوادگی آنها تبدیل شده بود، در چنین شرایطی انتظار می‌رفت سنت تاریخ نویسی محلی و خاندانی قدرتمندی در آنجا نضج یابد اما نه تنها تاریخ‌نگاری در این ولایت رونقی نیافت بلکه در این دوره هیچ کتابی با هدف نگارش تاریخ کرمانشاهان نوشته نشد. این در حالی بود که ولایت هم‌جوار آن یعنی کردستان اردلان، در این دورة زمانی شاهد خلق بیش از ده اثر با هدف تاریخ‌نگاری بود. بنابراین در نبود تواریخ محلی و منابعی که به شکلی مستقیم به تاریخ این ولایت بپردازند و نیز فقر اطلاعاتی ایالت کرمانشاهان در دیگر تواریخ همزمان، در نگاه اول امید به انجام پژوهش در مورد جنبه‌های مختلف تاریخ این ولایت در دورة قاجاریه بسیار کم فروغ به نظر می‌رسد.
 این کتاب حاصل بیش از دو سال فعالیت در گروه تحقیقات تاریخ معاصر پژوهشکده اسناد، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران است با استفاده از منابع و مدارک آرشیوی، به بازسازی تحولات این ایالت پرداخته است و با استفاده از این دسته از منابع به بررس و تجزیه و تحلیل  جایگاه و سهم ایلات کرمانشاهان، در قشون دولتی ئرداخته است برای این مهم  شناخت اوضاع اجتماعی و ساختار قبیله ای ضروری به نظر می‌رسد، در بازه زمانی مورد مطاله پژوهش؛ ایلات عمده ای چون ایل گوران، ایل کلهر، ایل سنجابی و ایل جاف بازیگران عمدة این منطقه بوده اند، که از جنبه های مختلف مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند.
 این پژوهش پاسخ به این سوال است: ساختار ایلات در این دوره به چه شکلی است و جایگاه ایلات کرمانشاهان در قشون دولت مرکزی کجاست؟ این کتاب حاصل بیش از دو سال فعالیت در گروه تحقیقات تاریخ معاصر پژوهشکده اسناد، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران است با استفاده از منابع و مدارک آرشیوی، به بازسازی تحولات این ایالت پرداخته است. استفاده از اسناد برای بازسازی جنبه‌های مختلف تاریخ کرمانشاهان دورة قاجار علی‌رغم تمرکز جغرافیایی محدودش طیف گسترده‌ای ازمسائل سیاسی‌، اجتماعی‌، اقتصادی و فرهنگی را پوشش می‌دهد.  این پژوهش درباره قشون ایران به طور کلی و قشون کرمانشاهان به صورت ویژه سخن می‌گوید. از آنجا که در برهه مورد مطالعه پژوهش، صورت بندی غالب اجتماعی کرمانشاهان، ایلی – عشیره‌ای بود، برای بررسی قشون این ایالات، می‌بایست به سراغ ایلات آنجا رفت. در همین راستا چهار ایل عمده مورد مطالعه قرار گرفت. از آنجا که تحولات نظامی – سیاسی ایلات نمی توانستد جدا از هم تلقی گردد، در مواردی که تحولات درونی ایل بر ساخت نظامی آن اثر گذار بوده است رویدادهای سیاسی نیز مورد تجزیه و تحلیل و بررسی قرار گرفته‌اند.
 روش تحقیق این اثر کتابخانه ای – اسنادی است. تلاش شده است با سازمان دادن اطلاعات و مدارک و امکان برقراری ارتباط بین آنها، تصویری از موقعیت قشون ایران به طور کلی و قشون و فوج های ایالت کرمانشاهان به طور ویژه ارائه گردد. شالوده اصلی این کتاب بر اساس اسناد و نسخه های منتشر نشده و مطبوعات است که در واقع وجه ممیزه آن با سایر آثار مرتبط نیز می باشد.خواننده پس از مطالعه کتاب به دیدگاه ها و آموزه‌های زیر خواهد رسید.
1.  تحولات و تشکیلات قشون ایران عصر قاجار
2.  موقعیت جغرافیایی و ساختار اجتماعی ایلات کرمانشاهان و نقش آن در تحولات قشونی این ایالت
3.  تحولات قشونی ایالت کرمانشاهان در دوره قاجار
4.  چگونگی و میزان مشارکت قشون و فوج های کرمانشاهان در انتظام ایالتی و کشور
5.  فراز و نشیب‌های قشون ایالتی، علل و عوامل آن
این مطالب صورت دیگری از بخش بندی کتاب است، در همین راستا کتاب در شش فصل تنظیم شد.فصل اول با عنوان تشکیلات قشون ایران عصر قاجار،  قشون ایران به صورت کلی مورد بررسی قرار گرفته است و در مواردی اشاراتی نیز به قشونکرمانشاهان شده است.
 همچنین فصل دوم با عنوان؛ موقعیت جغرافیایی و ساختار اجتماعی ایلات کرمانشاهان، موضوع های مختلفی از جمله؛ قلمرو و زیست بوم، دامنه نفوذ سیاسی، ساختار قدرت، صورت بندی اجتماعی، ساختار اقتصادی و … را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار داده است. مطالعه این بخش، خواننده را در درک بهتر تحولات قشونی یاری خواهد کرد.
 فصل‌های سوم تا ششم، جایگاه و تحولات قشون کرمانشاهان را در طول دوره قاجاریه مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد. مبنای تقسیم بندی فصول هم، دوره سلطنت شاهان قاجار و یا دوره حکمرانی، حکمرانان کرمانشاهان است. در این میان فصل ششم تا حدودی متفاوت می نماید که در واقع چنین نیز هست. این فصل با اختصار تحولات قشونی کرمانشاهان را از سلطنت مظفرالدین شاه تا انقراض قاجاره پوشش می‌دهد. در این دوره رویدادهای زیادی از جمله؛ تصادم های نیروهای مشروطه خواه و ضد مشروطه، ماجراجویی‌های سالارالدوله، جنگ جهانی اول و ورود نیروهای متخاصم، شکل‌گیری دولت ملی و … در این ایالت روی داد و همیشه یکی از طرف‌های موثر و درگیر این رویدادها قشون و فوج‌های ایلی ایالت بود، بنا بر این پرداختن تفصیلی  به آن از حوصله و وقت پژوهش حاضر خارج بود زیرا هر یک از موضوعات مطرح شده خود پژوهش مستقلی را می‌طلبید. اما به جای پرداختن تفصیلی به این مباحث دو موضوع، مالیات قشون و مواجب قشون که از قضا حجم وسیعی از گزارش‌های این دوره ایالت کرمانشاهان را به خود اختصاص داده در این فصل مورد بررسی قرار گرفت، دو موضوعی که در طول دوره قاجاریه همواره قشون درگیر آن بوده‌اند، منتها در این برهه نقش پررنگ تری یافته‌اند.
  پایان بخش این کتاب هم چند کتابچه منتشر نشده، اسناد و تصاویر مرتبط می‌باشد.

نوشته شده توسط admin در چهارشنبه, 24 خرداد 1396 ساعت 7:15 ب.ظ

دیدگاه